Europol jest agencją UE, która koordynuje siły policyjne państw członkowskich, gdy są one zaangażowane w dochodzenia związane z przestępczością zorganizowaną o zasięgu międzynarodowym. Podobnie jak wszystkie rządowe działania w zakresie bezpieczeństwa, Europol nie podlega przepisom dotyczącym prywatności cyfrowej skodyfikowanym w GDPR https://en.wikipedia.org/wiki/General_Data_Protection_Regulation, istnieją jednak pewne ograniczenia, dzięki którym obywatele są chronieni przed nadużyciami – ograniczenia gwarantowane m.in. przez unicestwioną co tylko Data Subject Categorisation (DSC).

Bez większych ceregieli i w ogólnej ciszy, 27 czerwca 2022 roku Parlament i Rada UE zadbały o sformalizowanie zmiany, która natychmiast weszła w życie https://edps.europa.eu/press-publications/press-news/press-releases/2022/amended-europol-regulation-weakens-data_en https://edps.europa.eu/system/files/2022-06/EDPS-2022-16-Press%20Statement%20on%20Europol%20Amended%20Regulation_EN.pdf. Zmiana prawa europejskiego wyraźnie rozszerzyła uprawnienia Europolu – podmiotu, który już wcześniej znalazł się na celowniku Europejskiego Inspektora Ochrony Danych (EDPS), niezależnego organu nadzorczego, który kontroluje ochronę prywatności z ramienia instytucji europejskich.

W styczniu ubiegłego roku EDPS poinformował, że sposób korzystania z danych przez Europol jest niezgodny z prawem, tj. że agencja policyjna nielegalnie przechowuje w swoich archiwach informacje o osobach niezaangażowanych w przestępstwa będące przedmiotem dochodzenia. Aby rozwiązać problem nadużyć, organ nadzorczy nakazał, aby w ciągu dwunastu miesięcy zebrane informacje zostały zredukowane i zalegalizowane, w przeciwnym razie informacje znajdujące się na serwerach zostaną przymusowo usunięte https://edps.europa.eu/data-protection/our-work/publications/investigations/edps-orders-europol-erase-data-concerning_en.

Wprowadzając nowelizację, o której mowa, Unia Europejska nie tylko zadbała o anulowanie założeń leżących u podstaw decyzji w sprawie EDPS, ale także znacznie zwiększyła skuteczność nadzoru policyjnego. Faktycznie, Europol może obecnie przetwarzać dane osób niepodejrzanych w taki sam sposób jak tych, które mają powiązania z przestępczością, a zmiana ta działa wstecz, co skutecznie unieważnia wcześniejszy nakaz.

Mało tego, jak wyjaśnia sama policja europejska, aktualizacja gwarantuje, że jej biura mogą rozwijać i stosować nowe technologie w celu zwalczania przestępczości międzynarodowej, a także zapewnia większe pole manewru w zakresie pozyskiwania danych cyfrowych bezpośrednio od firm prywatnych. (…) https://www.europol.europa.eu/media-press/newsroom/news/europols-amended-regulation-enters-force